Sonata for a man

Монголчууд маань улсын баяр наадмаар сайхан наадацгааж, алжаал ядаргаагаа тайлсан байх гэж бодож байна. Миний хувьд наадмын үеэр Бээжин ороод ирлээ. Жилдээ юутай ч Бээжин руу ганц хоёр харайлгачаад байдаг хүний хувьд тэнд очиж хужаанууд хэр их ажиллаж, ямар их хичээл зүтгэл гарган байж дундад иргэн улсыг босгож байгааг харах юм даа. Монголд ажил их удаан явдаг юм шиг санагддаг байсан нь үнэхээр санагдах ч биш харин бодит байдал гэдгийг энд ажиллах хугацаандаа ойлгож мэдэж байна. Үүний учир шалгаан гэвэл урт жагсаалт гарах байх, гэхдээ энд гол хүчин зүйлсийг нь ганц хоёр үгээр оноож буулгахыг оролдоё: өрсөлдөөн бага (less competition), үр бүтээмж доогуур (low productivity), бизнесийн ёс жаяг бүрэн бүрдээгүй (low business ethics) ба хүмүүсийн сэтгэлгээ (mindset) зэргийг нэрлэж болох байх. Гэхдээ гол нь өрсөлдөөн, өрсөлдөх чадвар хоёрт л байгаа юм. Өрсөлдөөн л альваа зүйлийг шөнө өдөргүй хөдөлгөх гол хүчин зүйл болдог юм шиг.

Өрсөлдөөн байхгүй гэдгийг энэ зам засварын ажил харуулаад өгөх байх. Зун болгон л хамаг замаа хааж, хүний амьтны нервийг бараад байхаар нэг удаа нам засаад дахиад арван жилийн хугацаанд гар хүргэж, газар шороо онгичихооргүй болгочиж болдоггүй юм байх даа гэж бодох юм. Бас зун болгон л халуун ус тасарч сар гаруй шороон царайлах гээд нэг гэр оронгүй хүн шиг айл хунар бараадаж халуун усанд орох юм. Хммм, нэг л юм болохгүй байгаад байна шүү дээ. Шугам турба нь мууддаг гэвэл Нью Йорк-т ч бас мууддаг л байхгүй юу гэхдээ л тэнд энд тэндгүй газар ухаад жил болгон халуун усаа тасалдаггүй бодоход турбандаа биш менежментдээ л байгаад байна. Ингэхээр энэ менежментийг хэрхэн сайжруулах вэ гэдэг нэг асуулт гарч ирнэ. Энэ асуултыг дотроо бодож, сайн тунгааж байгаад дараа хариултыг сийрүүлье.

Би өөрийнхөө танилцуулгын хэсэг дээр "Man should know his limits. I want to know mine." гэж бичсэн билээ. Яагаад заавал би өөрийнхөө хэмжээ хязгаарыг мэдэх ёстой билээ гэхээр үнэхээр би гэдэг хувь хүн өөр өөрийгөө мэдэе гэсэн зорилго тавьбал өөрийнхөө хэмжээ хязгаарыг мэдэж байж л өөрийгөө мэднэ гэсэн үг. Магадгүй өөр аргаар хүн өөрийгөө таниж мэддэг л байх. Гэхдээ өөр өөрийгөө мэднэ гэдэг бол эцсийн зорилго биш, зүгээр л дундын процесс байх. Миний бодлоор бол хүн өөр өөрийгөө мэдсэнээр өөрийгөө хөгжүүлж чадна.(Connais-toi pour t'améliorer)Эргээд урвуу гаргалгааг ашиглавал хүн хөгжихийн тулд өөрийгөө мэдэх хэрэгтэй, өөрийгөө мэдэхийн тулд өөрийнхөө хэмжээ хязгаараа нээж олох хэрэгтэй гэж гарч байна.

Сүүлд нэг зүйлийг бас сайн ойлгож авлаа. Миний гурван шүтэн биширч явдаг хүний нэг болох Стев Редгрейв хэлэхдээ "альваа зүйл хожигдаг нь ялахтай адилхан байдаг юм. Учир ялагдах нь танд урагш улам их тэмүүлэх хүч тэнхээг өгдөг юм" гэж хэлсэн нь юутай үнэн. Сая Бээжин явсан ажил маань хог дээр үсэрч би гэдэг хүн сэтгэлийн гүн хямралын ангал дээгүүр уначилгүй шиг давах үед хор шар хүрч, уур савсаад явчихлаа байна. Ариун үнээ гэж! Хэн нэгэн аль нэг салбартаа амжилтанд хүрчихээд, байнга өрсөлдөөнийг бодогдуулж, оргилын цаана оргил байдаг гэдгийг сануулж байх өрсөлдөгчгүй үед ихэд тайвширч улмаар доройтох явдал гарч болзошгүй гэж боддог. Тэгвэл ч үе үе муугаа мэдэрч, нэг сайхан ухамсарын шанаа хусаад байхад хүн лав унтаж чадахгүй босч, хэвтэж чадахгүй суух вий.

Ойрд ч ажлын ачаалал нэмэгдэж, нуруу тэнийлгэх завгүй явах үе тохиож, уулын оргил тэмүүлэн исгэрэх салхины уянгалуулан тоглох сонатыг сонсох боломж тэр бүр гарсангүй. Гэхдээ сонатаа сонсох цаг дөхсөөр байна. Аялгуу сайхан сонат минь,I am coming babe!

Бодлын хэдэн хэлхээс

Ойрд блог дээрээ бичих байтугай гадуур хүмүүстэй уулзаж бодол санаагаа хуваалцах завгүй явлаа. Гэтэл оройдоо унших ном, ажлын үеэр уншиж танилцах материал, хүмүүсийн яриа, дарга нарын туршлагууд гээд маш олон зүйлийг би дотроо мэдээллийн сан мэт хадгалаад, нэмж оруулаад явсаар байтал нэг мэдэхнээ эдгээр бүх зүйлсээ хэрхэн хэрэгжүүлэх, цэгцтэй дэгтэйгээр хэрхэн бусдад танилцуулах гээд олон тал дээр дутагдалтай байгааг анзаарч аль болох бодлын хэлхээсийг ил гарган бичгээр хуваалцах хэрэгтэй гэж бодлоо. Бусдад хэрэггүй байлаа ч гэлээ ийнхүү бичиж илэрхийлэх нь он цагийн элэгдэлд автахаас сэргийлэх төдийгүй миний өөрийн бодлыг нэгтгэж өгөх буй за.

1. Хэрвээ одоо зүтгэж байгаа зүйлээ амжилттай бүтээх аваас мөрөөдлөө гүйцэд биелүүлэх гол шалгуурт ( Litmus test) ирэх 12 сард орно. Үүний тулд өнөөдрөөс материал цуглуулж, тест авах хүмүүстэй хэрхэн approach хийх, тэдний хэл яриа болон сэтгэл санаанд юу нөлөөлдөг, гол хүсэл юу болохыг мэдэхийг зорих хэрэгтэй. Run away Jury гээд нэг гоё кино байдаг. Тэр кинонд хүмүүс хүссэн зүйлдээ хүрэхийн тулд ямар сайн бэлтгэлээ хангаж чадаж байгааг басхүү харуулсан гэж бодож байна. Сая Элена Каган гээд Supreme Court-д нэр дэвшиж буй хуульч эмэгтэйг харахад түүний амьдрал үнэхээр төлөвлөсөн замын дагуу явсан уу гэмээр санагдлаа. Үнэхээр хүн бүр амьдралаа ийнхүү төлөвлөж, эцсийн зорилтын төлөө өдөр бүрийнхээ алхаа гишгээ бүрээ тааруулж явбал агуу юм даа. Нөгөөтэйгүүр энэхүү стратегиа амьдрал дээр хэрэгжүүлэх нь хувь хүнээс ямар их тэсвэр тэвчээр шаарддаг бол гэж бодохоор огт амар биш гэдэг нь тодорхой.
2. Бид бүгд уран бүтээлчид. Хувь хүний хамгийн шилдэг уран бүтээл бол тухайн хүний амьдрал юм. Хэрэв та зураач байсан бол ямаршуу зураг зурахаа эхлээд толгойдоо төсөөлнө. Дараа нь эхний scratch-г гаргана. Тэгээд олон тооцоо, олон өнгөний хувилбаруудыг туршина. Ингээд жинхэнэ уран бүтээлээ туурвина. Нэгэн номонд альваа хүн 30-н нас хүртлээ хүртэл улс төрд ороод хэрэггүй гэж бичсэн байдаг. Яагаад гэхээр хүн өөрийнхөө үзэл баримтлал, өөрийнхөө доторх чиг хандлагыг 30 хүрэх хугацаандаа гаргаж амжаагүй байдагтай холбоотой. Улс төрд ор гэж хэлж байгаа явдал биш, харин 30 хүртлээ бид ямар зураг зурах вэ гэдгээ төлөвлөдөг гэдгийг л хэлэх гэж оролдсондоо Миний Тэмцэл номноос иш татлаа. 30 хүртэлх амьдралаа хүртэл төсөөлж бас болно шүү дээ. 30 хүрсний дараа бол хүн бүр өөрийнхөө суурийг тавьсан байдаг болов уу. Тодорхой хэмжээний үзэл бодол өөрчлөгдөж болох ч гэлээ, сууриараа өөрчлөгдөнө гэж огтхон ч байхгүй байх. Хэрвээ бид сууриа сайн тавьж чадвал 30, 40 магадгүй 50-н жил зурах зураг, гараас гарагх уран бүтээлээ хэний ч өмнө гологдохооргүй, үхэхдээ харамсхааргүй хийх болов уу гэж бодлоо.
3. Michael Lewis-н бичсэн сонирхолтой өгүүллэг уншлаа. Бас ч олон зүйл бодогдлоо.

I swear!

"Swear by my sword never to back down from what you have aimed
Now is the winter of our will power, that test the strengths of our soul;
And all the weariness will descend upon your mind and your weakness will blot out the sun.
But hang on, hang on!"

No second thoughts

To gain what is worth having, it may be necessary to loose everything else.

No second thoughts about the road ahead. Undivided mind can bring me a peace along with extra energy to push ahead. But I have keep in mind that "a body is only flesh and blood. If you can think you can work 24/7, 365 days a year, it does not matter how powerful you are, eventually it will catch up with you."

Let's see when it's gonna catch me up. :)

Day 6: Break a wall and keep yourself intact!

Do not believe what your eyes are telling you. All they show is limitation. Look with your understanding. Find out what you already know and you will see the way to fly.
Richard Bach

TGIF event took a terrible turn and by the night I was totally annihilated. So I thought if such days outnumber "put your ass down and drive forward" days then the dream will stay in the past - no longer materializing in this world. Lemma: Whatever you choose to do in the end of the day, never comprise your goals or ways to reach your goals.

Another thought I liked to articulate in my mind during my half hour run today is "If it is considered necessary, I have to driver myself to a wall without a second thought. But always keep in mind that I have to train myself everyday so that the wall breaks, not me!"

Day 4: Must know the surroundings!

The life of man on earth is a warfare... Job 7:1

Ойрд ажлын хажуугаар сорилын бэлтгэлээ хийж байгаа боловч толгой дотор нэгэн зүйл бодогдож байгаа нь эргээд ирээдүйд тулгарах хүндрэлийг хэрхэн даван туулахтай шууд холбоотой юм. Тэгвэл энэхүү бэрхшээлийг давахад санхүүжүүлэх зайлшгүй шаардлагатай бөгөөд ийнхүү санхүүжилт босгоход ямар алхам авах хэрэгтэй талаар өнөөдөр нэгэн итгэлт андтай уулзав. Миний бодлоор үүнийг ихэд амар хялбар босгох болох мэт санагдсан авч өнөөдрийн дүр зураг, байгууллага болон хувь хүмүүсийн шийдвэр, тэдний үйл ажиллагааг харахад үнэхээр боломгүй мэт ойлголт төрөв. Мэдээж санхүүжилт босгохын тулд маш олон давхар даваа гүвээг давах хэрэгтэй болох нь ойлгомжтой ч эцсийн давааны цаана хүсэн хүлээсэн өгөөж байгаа нь хэн ч мэдэхгүй билээ. Тэгвэл стратегийн хувьд зөв, зохистой хэрхэн хөдлөж, цаг нь тулахад бэлэн сууж байхын тулд өнөөдөр хийх алхам чухамхүү юу байхыг гагцхүү би мэдэх хэрэг болжээ. Бодох л асуудал. Гэтэл бодоод байх цаг тун бага байдаг. Бодолгүй хийгээд байвал бас дараа нь амаа барих мөч ирэх ч юм билүү?

Яг энэ мөч л зөв шийдвэрийг гаргах чадвар бол удирдагч хүнд байх ёстой юм. Юу вэ гэвэл мэдээлэл дутуу үед зөн совингоо даган зөв шийдвэр гаргах. Энэ чадвар надад бага ч болов байгаа болов уу? Харж л байяа.

Day 3: Limitations - must know!

Lord, make me to know mine end, and the measure of my days, what it is; that I may know how frail I am.
Psalm 39

Сонирхолтой юм байна: http://www.imdb.com/title/tt1309385/

Day 1: Dreams of the past

Энэ өдрийн амар амгаланг та бүхэнд хүргэе! Блог ертөнцөөр зочлоогүй удсаныг ч хэлэхүү, бодол юугаан хөөн эргэцүүлэлгүй олон удаа орхисныг ч ярихуу, хилийн чинадад гаралгүй хөмөрсөн тогоон дунд хуян хурааж хэвтсэнийг ч буруутгахуу ер нь ойрд хаана юу ч болоод байгааг огт мэдсэнгүй, мэдэхийг ч хүссэнгүй, хүсэл ч төрсөнгүй ээ. Ай, Ариун үнээ минь! (Holy Cow!)

Хүмүүн бидний амьдрал урсгалын дагуу хурдан ч биш, удаан ч бус явахыг алийг тэр гэж хэлэхэв. Гэхдээ хүний амьдрал үнэхээр ичээндээ байгаа мэт байдлаасаа үе үе гарч, хүсэл зорилгоор бялхаж хүч чадлаар бярхаж нэгэн чигт мөрөөдөлд хүрэхээр мятрашгүй зүтгэх цаг ирдэг гэдэгт би үнэн голоосоо итгэдэг юм. Өөрийн амьдралыг эргэн харахуяа яах аргагүй намаг дундуур нэг довоос нөгөө рүү үсэрч гарч байгаа мэт нэг зорилго дуусаад л нөгөө нь эхлээд байгаа юм шиг санагддаг байсан юм. Гэтэл сүүлийн үед холын зорилго гэх зүйлгүй хадуурч, амжилт тэмүүлэлийн луужин маань тогтсон чиггүй эргэлдэж, зөвхөн өнөө маргаашийн жаргал цэнгэл, өлөн бор ходоодны хүсэл хясалын дунд өнгөрч байгаа мэт санагдаж байлаа. Ийнхүү амар амгалангийн ариун усанд түмэнтээ умбах зуур өнгөрсөнд орхисон мөрөөдөл маань зүрхэнд ганцаардаж, хэвлийдөө өтлөж магад бодит амьдарлын гашуун агаараас амьсгалах хувь тавилан байгаа эсэх нь эргэлзээтэй болж орхижээ.

Тэгвэл өнөөдөр энэ бүгдэд цэг тавиад өнгөрсөнд орхисон мөрөөдөлдөө хүрэх замыг засах анхны өдөр болгон тогтоож байна.
- Энэ мөрөөдлийг хөөх цаг хугацаа таарч тохирч байгааг би мэдэхгүй юм. Гэхдээ би болсон гэж итгэж байна.
- Энэ мөрөөдлийг хөөх хүч тэнхээ бий эсэхэд би эргэлзэж байна. Гэхдээ би байдаг бүхнээ гарган бие сэтгэлээ дайчлахаа мэдэж байна.
- Энэ мөрөөдлийг хөөгөөд хад мөргөөд уначих эрсдэл өндөр байгаа харж байна. Гэхдээ унасан ч уйлахааргүй гэж өөрийгөө дүгнэж байна.

За цаг ч яваад эхлэчихлээ дээ. Амжилт!

Намрын дунд сарын шинийн 17 шүү дээ хөө

Намрын дунд сарын шинийн 17-ны бэлэг дэмбэрэлт өдөр Балжинням, Дашням хоёр бурхан уулзалдаж, буурал хорвоо дээрх хүн бүрт юу бэлэглэгж, юу заяах вэ гэдгээ хэлэлцдэг юм гэнэ лээ. Энэ өдөр өглөөний наран урган мандахтай уралдан залуу хосууд гэрлэлтээ батлуулж, ариун сэтгэлийн бэлгэдэл болсон хатансүйх бөгжөө солилцон гал голомтоо асаадаг ариун ёсон байдаг билээ.
Энэхүү өлзийт сайн өдөр би гэж хүн хэдэн найзуудын хамт өглөөнөөс үдийн бүрий хүртэл өгөөж арвин тансаг говиор тоос манаруулан давхиж өнгөрүүллээ дээ хөө. Ээ тэнгэрийн хаяанаас тэнгэрийн хаяа руу довтолгон явахад “Говь гэдэг нь говь билээ, говь заримдаа” гэсэн шүлгийн мөрт бодолд бууж, хэн нэгэн гаднаас харвал намайг ёстой л эрх чөлөөг амтлан амтлан тамшааж явнуудаа гэмээр нүүр дүүрэн баясалтай явлаа хөө. Ээ тэнгэрийн хөлөөр өнгөрсөн хөвөн цагаан үүлийг ширтэн давхихнээ нэгэн ариун агшин сэтгэлд бууж, тэртээ холоос нэгэн сэтгэл дуудан байна уу даа гэсэн мэдрэмж дотор гижигдэн байв шүү дээ хөө.
“Хүслэн татсан амраг тэр минь хөө
Хүрэн зүрхний уяа юу даа хөө”

Өглөөдөө аймгийн төв болох Даланзадгадаас эхэлсэн аялал маань уул уурхайн хэд хэдэн компаниудаар дайрч, чинагш Ханбогд суманд очиж байж өндөрлөлөө хөө. Ээ бид Ханбогдод хийх уулзалтаа дуусгаад Говийн ноён хутагт Данзанравжаагийн анх суурийг нь тавьж байсан Дэмчигийн хийдийн зүг уул даван давхиж гарваа хөө. Ээ зам ч гэж там юм байна лээ, гэхдээ зорилго байгаад зориг байхад чулуудын оройгоор жийптэй дүүлээд дүүлээд жигүүртэй юм шиг л явдаг юм байна лээ хөө. Ээ баруун зүүн байн байн мушгиж, байсхийгээд нам тоормослож донсолгоо гаргахын хажуугаар нам жимийг эвдэн машин дотроо дуулан давхисаар Дэмчигийн хийд орлоо доо хөө. Ээ одны хөлөөр өнгөрсөн орог шаргал үүлэн доор дээш доош савчин, баруун зүүн сэгсчүүлэхэд, яагаад ч юм бэ бодолд бууж буй түүнийг өр зүрхнээс холдуулж чадахгүй л байв шүү дээ хөө.
“Алсран холдсон хонгор минь хөө
Алаг зүрхний янаг минь ээ хөө”

Дэмчигийн хийдийг хувьсгалын үеэр үгүй хийсэн ч буурь гээч зүйл үлдсэн байна лээ хөө. Ээ сайн цагийг бэлгэдэн, бурхадыг хуруулж, буяныг аривжуулахаар буурин дээр нь их цагаан суварга босгосон байна лээ хөө. Ээ суваргын дэргэдэх, босоо өндөр чулуун дээр зогсож, сарны хөлөөр өнгөрсөн шаргал цагаан үүлний цаанаас мандан гарах намрын дунд сарын шинийн 17-ны саран авхайг ширтэн суухнээ зүрх гээч булиглаж, сэтгэл гээч гэгэлзэж, санахын жаргалыг эдлэлээ шүү дээ хөө.
“Санан гансран мөрөөсч сууна аа хөө
Саран чамдаа тэмүүлнэ дээ хөө”

Дэмчигийн хийдийн буурийн өмнөхөн нэгэн айл гал голомтоо шинээр асааж, ирээдүй хойчид ихэд аз жаргалтай байхыг бэлгэдсэн нэгэн сайхан найран дээр явж ороод ардын дууны аль аз жаргалтай, аль бэлэг дэмбэрэлтэй гэснээс сонгон байж аяны дугараа өргөн найранд дуу нэмлээ дээ хөө. Ээ зүгээр л зүлгэн дээр гэрээ бариад амьдрах шиг сайхан юм гэж энэ хорвоо дээр хаа байхав дээ хөө. Энэ өдөр сэтгэлээн холбож, гал голомтоо асаасан хүн бүхэнд аз жаргал сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе!
“Буцан харьсан учрал ирнээ хөө
Булгих зүрхэн жаргаана шүү дээ хөө”

Ай амьдрал минь! Хоёр жилийн дараа ургах нартай уралдан байж Чарлес голоор завь чамайгаа унан, сэрүү татуулан сэлүүрдэж байх болноo хөө. Тэр хүртэл зүрх юуган чангалж сэтгэл юуган барьж, урьдах ажилдаа шамдьюу би.

Дэмчигийн хийд 2009 оны 10-р сар

"Би Чадна"-н төлөө ЗА гэж хэлцгээе!

"БИ ЧАДНА” хүүхдийн бие даан хөгжих төв маань Баянзүрх дүүргийн 2, 21 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт амьдардаг 6-17 насны хүүхдүүдэд үйлчилгээгээ хүргэсээр өнөөг хүрлээ.


Тус төвөөс хүүхдэд хандан хүргэж, зохион байгуулж буй бүх үйлчилгээ өнөөдрийг хүртэл бүгд үнэ төлбөргүй явсаар ирсэн билээ. Сүүлийн жилд энэ төвөөр олон зуун хүүхдүүд үйлчлүүлж, уг төвөөс зохион байгуулагдсан үйл ажиллагаанд хамрагдсан. Тус төвөөр жилийн хугацаанд байнгийн гэж болохоор 70-80 хүүхдүүд үйлчлүүлдэг болсон. Энэ бол бид бүхний ирээдүй хойчдоо хийх бага ч болтугай хөрөнгө оруулалт юм.



Гэтэл санхүүгийн хүндрэлийн улмаас тус төвийг тэтгэж байсан тодорхой санхүүгийн эх үүсвэрүүд хаагдаж, улмаар энэ төв маань хаалгаа барихад хүрээд байна. Гэвч "БИ ЧАДНА" төвийн үйл ажиллагааг цаашид үргэжүүлэх хүсэлтэй залуус байгаа бөгөөд зохих санхүүжилтийг олж, 12 сарын 1-ны өдөр гэхэд тус төвийг эргэж сэргээн цаашид төвийн найдвартай ажиллагааг хангахад зүтгэхээр санаа бодол нэгдээд байна. Энэхүү зорилгын төлөө та ч гэсэн санаа бодлоо илэрхийлж, төвийн үйл ажиллагааг доголдолгүй, тогтвортой явуулахад, ялангуяа төвийн урсгал зардлыг санхүүжүүлэхийн тулд юу хийх боломжтой, бас төвийг үйл ажиллагааны чанарыг сайжруулахад юу хийж болох тал дээр бидэнд зөвлөгөө өгвөл бид баяртай байх болно.

Мэдээж энэ төвийн үйл ажиллагааг дэмжиж та хандив өргөхийг хүсвэл Обод-той obod1130@gmail.com эмэйл-р холбогдох боломжтой. Танд баярлалаа.

Монголын минь ирээдүй гэрэлт наран мэт мандан бадарч байг!

Хар Даваа гараг

22 жилийн өмнөх энэ өдөр буюу 1987 оны 10-р сарын 19-ний даваа гараг нь "Хар Даваа" гараг гэж түүхэнд үлджээ. Гонгконг-с эхэлсэн аюул Америкт очиж ниргэснээр Доу Жонс-н Үйлдвэрлэлийн Дундаж тухайн үедээ 508 пойнтоор буюу 22.61%-р бууж байсан байна. Год блесс!

Дараачин хар гараг нь яг хэзээ болохыг хэн ч хэлж үл мэднэ. Гэхдээ энэ хар гарагуудыг марталгүй санаж явах нь ирээдүйд учирч болох аюулаас сэргийлэхэд туслах буйза!

Санхүүгийн хямрал толгой сайтай залуучуудаас болсон уу?

Нью Йорк Таймс сонин дээр нэгэн сонирхолтой нийтлэл гарсан нь Калвин Триллингийн нийтлэл байв. Тэрээр нэгэн хижээл насны хүнтай ярилцсанаа бичсэн бөгөөд цаадах хүн нь түүнд "санхүүгийн хямрал толгой сайтай залуучууд л Валл Стрийт руу очсоноос үүдэн гарсан" гээд, үүнийгээ юу гэж тайлбарласанаа бичсэн байна. Тэгвэл өчигдөр Паул Кругман энэ хүний ярьсан зүйлийн нэг гол хүчин зүйл болсон "сурлагаа доогуур хүмүүс нь өмнө нь Валл Стрийт рүү явдаг байсан" гэсэн нэгэн статементийг баталсан бичлэг оруулж. Тэгвэл үнэхээр сүүлийн үед толгой сайтай залуус Валл Стрийт рүү ороод өмнө нь ороод төвшин ахисан сурлага муутай хүмүүсийн удирдлаган доор ажилласанаас өнөөгийн энэ санхүүгийн хямрал үүслээ гэжүү?

Дээрх сонирхолтой нийтлэл, бичлэг хоёрыг доорх ЛИНК-с авна уу.

Калвин Триллинг
Паул Кругман

Blog Action Day

Өнөөдөр цас бударсан намрын сайхан өдөр байлаа. Энэ өдрийн сайхныг баясан таашаахдаа та бид бүхэн эх дэлхийгээ өөрсдийн гараах хэрхэн хайрлан хамгаалж, цаг уурын өөрчлөлтийг бууруулах тал дээр хувьдаа ямар зүйл хийж бүтээж болохыг бага ч болов бодон өнгөрүүлвэл ирээдүй хойч үед маань тустай билээ.

Дэлхийн цаг уурын өөрчлөлт хүмүүн бидний амьдралд маш их нөлөөлж байгаа билээ. Цаг агаарын өөрчлөлтийг Гүүгль-н зүгээс харуулсан газрын зургийг харахыг хүсвэл ЭНД ДАР

Дэлхий дээр ямар өөрчлөлтүүд гарч, энэ нь дэлхийн өнцөг булан бүрт оршин амьдарч буй хүмүүст хэрхэн нөлөөлж байгааг бага ч болов мэдэхийг хүсвэл ЭНД ДАР

“Отагайсама”

Эх болсон сайхан нутаг, төрж өссөн Монгол оронд минь жилийн жилд өвөл айлчилан ирж, цагаан цасан хөнжлөөр миний чиний бид бүхний өсөн өндийсөн газар шороог хучдаг билээ. Мянга мянган жилийн өмнө ч жаяг ийм л байсан, мянга мянган жилийн тэртээ ч ийм л байх болно. Өвөл айлчлан ирэхийн өмнөх энэ өдрүүдэд намрын сэрүүн бороо хаялаж, цаанаа гэгэлзсэн сэтгэлийн учигийг хөндөн, зүрхний угт гуниг хурах юм. Залуу насны аагаар булгилан, хүч чадал хоёртоо согтож явахад юун гуниг хурж, юунд сэтгэл өвдөнө вэ гэж гайхширахуй дор кийборд цохиж, энэхүү бодролоо ийнхүү буулгалаа.

Өвөл дөхөж сэрүү буухад, Улаанбаатарчууд маань цана чаргаа аваад цасан дээгүүр гулгах цаг ч хаяанд ирж дээ гэж доороо дэвхцэж баярлахын оронд энэ өвлийг яажшуухан өвчин зовлонгүй, угааргүйхэн шиг давах вэ гэцгээх нь Монголын өвөл Улаанбаатар хотод минь бурхнаас заяасан хишиг биш, харин ч бугаас буулгасан хараал аятай болдог болсоныг хараад өрөвдөх юм. Хүмүүс маань юунаас айгаад байна вэ гэхээр хүйтний эрч чангараад баллаж тавих вийдээ гэсэндээ биш харин хүйтний эрч чангарахтай зэрэгцээд утаан манан бүрхэж, угаарын ам наашилдагт л байгаа аж. Хүмүүс ч гэлтгүй би ч бас дотроо ихэд айж байна. Гэхдээ энэ айдас миний зүрхэнд гуниг дуудаж, сэтгэлийн учигийн хөндөөд байна уу гэхээр үгүй юмаа.
Энэ утаанаас, энэ бохирдолоос, энэ угаараас хичнээн хүүхдүүд, хичнээн залуус, хичнээн хөгшид хохирч байгааг бодохоор, тэдний хэд нь эрүүл орчинд байсан бол өвчиндөө түүртэлгүйгээр гүйж харайж, аз жаргал дүүрэн энэ хорвоо дээр өдөр хоногийг өнгөрөөж байхсан бол гэж бодохоор, агаарын бохирдол байх ёстой хэмжээнээс хэд дахин өссөнөөр тусах ёсгүй өвчингөө тусаж, туссан өвчингөө эдгээх хугацаандаа эдгээж чадалгүй хэдэн хүмүүс шаналаж байгааг бодохоор, агаарын чанарыг сайжруулах нэрээр үр дүнгүй, үзэгдэх амжилтгүйгээр сая сая төгрөг зарж ард түмнээ хуурч байгааг бодохоор голоос минь юм огшиж, зүрхэнд минь гуниг хурах юм.
Та боддоо. Мөнгө төгрөгтэй, ажилтай албатай бид бол өвчин туслаа ч яаж ийж байгаад эм бэлдмэлээр, бүр болохгүй бол үнэтэй тариагаар балбасаар балбасаар дарж орхино. Харин мөнгөгүй төгрөггүй, ажилгүй албагүй хийгээд өдрийн бор хоногоо өлтэй өлгүй зогоож байгаа хэд яах болж байна? Амьсгалж байгаа агаар маань хэт бохирдолтой байгаас болж тэд нэг өвчин тусаад, эм тариа авч чадалгүй байсаар бага дээр нь даралгүй улам хэцүүдэж, бүр сүүлдээ хүндрээд ирэхээр тэр хүн яах болж байна? Ингээд бодохоор сэтгэл өвдөхөөс ч өөр аргагүй юм.

Хэрвээ та өнгөрсөн өвлийг хотод өнгөрөөсөн бол, хэрвээ та өнгөрсөн удаад ханиад хүрээд тэрийгээ эдгээх гэж тамаа цайсан бол, хэрвээ таны ойрын хүн амьсгалын замын хүнд өвчнөөр өвдөж шаналж байгаа бол, хэрвээ таны найзын тань хүүхэд хүчилтөрөгч дудагдаж эцэстээ насан туршдаа тархины даралттай болсон бол яг энэ үед таньд ямар сэтгэгдэл төрж, таны зүрх хэрхэн базалж байгааг би ойлгож байна. Отагайсама.

Таалал хорвоог орхижээ.

Өнөөдөр би бээр интернэтийг хэрэн тэнүүчилж, оллоо.мн-р орж мэдээ уншин явахуй дор нэгэн мэдээ нүдэнд тусан улмаар нээж уншсан бөлгөө. Ингээд мэдээ уншаад золтой цонх хагартал инээсэнгүй, золтой л миний элэг хөшсөнгүй, золтой л баас хатсангүй ээ. Ум маани бадми хум Амен!
Оллоо дээр ингэж бичсэн байх юм:

Дэлхийн номер нэг алан хядагч хэмээгддэг Усама бен Ладены дvv нарын нэг болох Табет бен Ладен єнгєрсєн даваа гарагт таалал хорвоог орхижээ.

Осама биш Усама юм байна шүү хүмүүсээ! Мэдмээр юм байна. Бас тэгээд Табет бэн Ладен ч Америкийн Холбооны Нөөцийн Сангийн дарга болох Бен Бернаке-тай усны дусал шиг адил хог юм гээч. Чөтгөр алгад гэж!
Тэгээд ихэрийн мартагдсан өрөөсөн Табет нэг бол хорвоог орхичихно биз эсвэл таалал төгсчихөө л биз, гэтэл яагаад заавалчгүй таалал хорвоог орхихдоо яахав дээ! Ариун үнээ гэж! Ээ энэрэлт бурхан мину зээ, энэ хэдэн өрөвгөр сэтгүүлчдийг өршөөж хайрла. Данк ю Год нь адвенс!

Эрэн сурвалжиж байна

Анхаараарай анхаараарай,
Өнөөдрийн цагаар 19:12-т миний бие хэд хэдэн блогийн хаягийг өөрийн блог дээрээ нэмж, удаан ороогүй эдгээр блогуудаар орж явах үед доорх хаягтай блог хаагдсан байна.

http://seriousity.blog.gogo.mn/

Энэ блогийг өмнө нь бичдэг хүн аль блог руу шилжсэнийг таньж мэдэх хүн болоод бичлэгийн хэвийг нь гадарлах хэн нэгэн надтай холбоо барьж мэдэгдэнэ үү. Баярлалаа.

Miscellaneous

Grant, 1998:67
Arguably the most critical problem that any of us face is recognizing causal relationships in the complex systems in which we work and live. The systems approach... allows us to identify causal relationships in complex systems that cannot be identified by other methods of problem solving.


Tales from earthsea
the lone hawk in the sky
struggles against hte wind
here there is only light and darkness
he has the sky to himself
you who looked up to the sky and wept.

you who live alone
Let me hear your True name
For one day you'll be gone

As light dissolves into darkness
your song passes straight through my heart
let me sing it for you

Far, far above the clouds

a flacon flies alone souring in teh wind
I hear his lonely cry so sad must he be
riding the silenet wind a falcon flies alone
reaching out tith his wings graps the sky
riding the silent wind never he can rest
what iti swihtin my heart none can ever know
a heart like a falcon's is this very heart
what it is within my heart non can ever know
lonely falcon in the empty sky
i walk alone along deserted country roads
walking with me side by side you are always there
i feel your lonelines lonely you must be
crickets whispering in teh grass
you walk there by my side

but you never say a word never do you speak
what it is within imy heart non can ever know
here inside this heat that walks its path alone
what it is wihitn my heart none can ever know
the sadeness of one who always is alone


Dostoyevsky
They did not know that a new life is not given for nothing; that it has to be paid dearly for and only acquired by much patience and suffering and great future thoughts. But now a new history commences; a story of the gradual renewing of a man, of his slow, progressive regeneration, and change from one world to another - an introduction to the hitherto unknown realities of life. This may well form the theme of a new tale; the one we wished to offer the reader is ended.

About National Park

“ҮНДЭСНИЙ ЦЭЦЭРЛЭГТ ХҮРЭЭЛЭН”-ГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагчийн 2009 оны 268 дугаар захирамжаар Улаанбаатар хотын Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэрт 670 га газарт “ҮНДЭСНИЙ ЦЭЦЭРЛЭГТ ХҮРЭЭЛЭН” байгуулахаар шийдвэрлэсэн.
Зорилго, ач холбогдол:
• Энэхүү цэцэрлэгт хүрээлэнг байгуулахад нийслэлийн нэг иргэнд ногдох ногоон байгууламж 6 м2 байгаа бол 12 м2 болон 2 дахин нэмэгдэнэ.
• Сая гаруй хүн амтай нийслэл Улаанбаатар хотод иргэдийн чөлөөт цагийг зөв боловсон өнгөрүүлэх спорт, амралтын цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулах
• Нийслэлийн агаарын бохирдол өвлийн улиралд байх ёстой хэмжээнээс 5 дахин их байгаа бөгөөд нийслэлийн ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх замаар агаарын бохирдлыг бууруулах
• Хүн ам ихээр суурьшсан дэлхийн нийслэл хотуудын жишигт нийцсэн Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулах.
• Улаанбаатар хотын цэвэр усны нөөцийг хамгаалах
Байршил: Олимпийн гудамж, Маршалын гүүрнээс зүүн тийш Баянзүрхийн гүүр хүртэл Туул голын хойд хөндийд 670 га талбай
Зохион байгуулалт: Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнг Монгол Улсын нийт иргэд, байгууллага, аж ахуй нэгжийн оролцоотойгоор байгуулна. Тус цэцэрлэгт хүрээлэнгийн нь зөвхөн ганцхан жилийн дотор баригдах бус 5 жилийн турш баригдах томоохон бүтээн байгуулалтын ажил тул 20 гаруй тэрбум төгрөг шаардлагатай.
Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн эхний ээлжийн ажил буюу 150 га талбайн төлөвлөлтийг хийсэн төдийгүй 2009 онд нийт 55 га талбайд мод, бут, сөөг тарьж ургуулах, хамгаалалтын хашаа, төв хаалгыг барих ажлууд хийгдэнэ. Тус ажилд зориулж Нийслэлийн 2009 он төсвийн тодотголоор 1 тэрбум төгрөгийг төсөвлөсөн.
“Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн” сангийн данс: Улаанбаатар төрийн сан банк 200051063 тоот данс
Хамтран ажиллагчид тавих санал: Цэцэрлэгт хүрээлэнгийн бүтээн байгуулалтанд оролцон дэмжлэг, туслалцаа үзүүлсэн аж ахуй нэгж, байгуулага, иргэдийг хөрөнгө оруулалтанд оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлж
-Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн лого бүхий талархал, батламжийн цом, бэлэг дурсгалын зүйлсийг олгох
- Нэрсийг төв хаалганд байрлах дурсгалын самбарт хүндэтгэн байршуулах
- 1 сая төгрөгнөөс дээш “Хүрэл мод”,
-10 сая төгрөгнөөс дээш “Мөнгөн мод”,
- 30 сая төгрөгнөөс дээш “Алтан мод” бүхий хүндэт өргөмжлөл, дурсгалын зүйлсээр урамшуулна.
Хэрэв тухайн аж ахуй нэгж, байгууллага, хувь хүмүүс хүсвэл өөрсдийн нэрэмжит бичил цэцэрлэгийг байгуулах боломжтой. Хандивын мөнгөн дүнгээс хамаарч мод тарьж коджуулан эздэд нь хүлээлгэн өгөх, хувь хүн албан, байгууллага, анги хамт олон, гэр бүл бологсод өөрсдийн модтой болох, хайртай хүмүүстээ бэлэглэх зэрэг олон талт үйл ажиллагааг зохион байгуулна.
Хэрэгжүүлэгч байгууллагууд
• Улаанбаатар хотын Захирагчийн Ажлын алба
• Нийслэлийн барилга, хот байгуулалт, төлөвлөлтийн газар
• Улаанбаатар Бизнес Хөгжлийн төв

Та өөрийн хамтран ажиллах саналуудыг "Ногоон дэлхий" багт хандан тавихыг хүсье
8811-1816, gantulgat at gmail.com, Y!: swissbank1
Та бид хүссэн орчиндоо амьдрахыг хүссэн хүсэлдээ нэмэр оруулах боломж байна, таны ч гэсэн хүсэл...

Үүнийг найз Т.Гантулгын блог-с авч тавьсан болно.

Ядуусын хүүхдүүд яагаад ядуу байдаг вэ?

Ойрд олон юм унших завгүй гүйсээр блогоо ч бас мартаж орхиж. Сая баахан зүйлийг эргүүлж тойруулж жаал уншаад явж байтал The Economist сэтгүүл дээр ядуусын хүүхдүүд яагаад ядуу байж болох талаар нийтлэл гарсаныг олж уншлаа. Article CLICK HERE
Энэ сэтгүүлийг бараг 2-р сарын 14-ны дугаараас нь хойш уншаагүй байж байгаад ийнхүү өнөөдөртэй золголоо гэж, гэхдээ бүх дугаарыг нь сая олж авлаа.

За номны сониноос гэвэл уржигдар нэг ном уншиж эхэлсэн нь "Next 100 years: A forecast for the 21st century" by George Friedman байв. Энэ номыг нилээн уншиж бараг дуусах дөхөж байгаа гэхэд сонирхолтойгоос гадна бас олон зүйл дээр санаа нийлэхгүй ч байх шиг. Гэхдээ ном нь ерөнхийдөө бол бараг л "Clash of Civilization" by Samuel Huntington-той адилхан юм. Huntington-ных бол шинэ санаа байсан тул нилээд бужигнуулсан түүхтэй. Тэгвэл энэ ч арай ч шинэдээ орохгүй ч гэсэн радикал гэмээр хэд хэдэн санаа агуулсан байна. Геополитик сонирхдог хүмүүс бол уншихад туйлын сонирхолтой байж мэднэ. Миний бодлоор энэ номонд дэлхийн ундны усны асуудал, дэлхийн дулаарлын асуудал, хүнсний аюулгүй байдлын асуудал болоод гоц халдварт өвчин дэлхий даяар тархах гээд олон зүйлийг хаясан бололтой. Зохиогчтой нь нэг хоолонд орвол их гоё юм болох гээд байдаг. Даанч дэндүү хол юмдаа.

Жирийн Монголчуудын амьдрал

Жирийн Монголчуудын амьдрал ямар байгааг доорх өгүүлэл харуулсан байна.

Herders who have sold their herds to repay loans have struggled to find other sources of income. Purevdelger Budkhuu, a 38-year-old widow, says she was forced to sell her family's 128 goats and sheep after she couldn't pay back a six-month loan of $1,270. Now, she and her two children live in a tent near Altai's grimy central market. She says she has looked for work, to no avail, at shops, restaurants and hotels. "I don't know what to do. I can't go back to the countryside because I have no animals," she says. "And I can't stay here because I can't find a job."

ЭНЭ хаягаар орж зураг үзээрэй.

Засгийн газрыг толгойлж 4-н жил, УИХ-д бас нижгээд жил үүний дараа ерөнхийлөгчөөр 4-н жил байсан мөртлөө Монгол эх орноо ийм байдал байлгаж байдаг хүнийг total disgrace гэхээс өөр юу гэхэв. Ганц хүний буруу гэж юу байхав, гол нь ганц хүн өнөөгийн илжирсэн системийн суурийг тавьж, бараг бүх аалзны шүлсний огтолцол дээр өөрийгөө тавьснаар жирийн Монголчуудын амьдралд "glass ceiling" буюу шилэн дээвэр үүсч, хүмүүс дээш дэвшин, өөрсдийн амьдарлаа сайжруулан энгийнээр ажиллах боломж бололцоо ховор болж ирсэн гэж би боддог юм.

3-н сарын 31-р дуусах санхүүгийн жилд Японы Номура фирм Монголын ДНБ-г бараг 2 нугалчих хэмжээний алдагдал хүлээсэн тооцоо гарчээ. Дэлхий ертөнц үнэндээ асар хурдан хөгжиж ганц фирмийн алдагдал бүхэл бүтэн улсын ДНБ-г нугалахаар хэмжээнд очиж байхад Монголчууд бид энэ хэвэндээ байсаар байхуу. УБ дахь ядуурлын хэмжээ 10 хувиар өссөн гэсэн статистик тоо саяхан гарсан байна. Яг хэд гэдэгт нь би итгэж өгөхгүй байгаа ч, ямартай ч өссөн гэдэг бол үнэн гэдэг нь надад мэдрэгдэж байгаа. Гэр хорооллоор явж, айл амьтнаар ороход үнэндээ яаж амь зууж байгаа нь үл мэдэгдэх олон өрх байгаа нь зүрх зүсэж, толгойд бодол хураан, үндэс угсаа хэл соёл нэгт монголчуудынхаа амьдралыг яажшуухан сайжруулдаг юм билээ гэсэн санаашрал эргэлдэнэ. Санаа байвч, сачий тэр болгон хүрэхгүй юмдаа. Ирэх сонгуулиар улс төр нийгмийн нөхцөлүүд энэ байдлаараа үргэжилэхээр болж дахин 4-н жил сунгагдах юм бол бидний ирэх 4-н жилд оруулах хөдөлмөр улс орны хөгжил цэцэглэлтэйнд хэр нэмэр оруулах бол? Нөгөөтэйгүүр усны урсгалын эсрэг сэлээд байх хэрэг байдым боловуу. За юутай ч өөрчлөлт шинэчлэлтийн салхи Америк гүрэн дээгүүр шуураад гарсан шиг, Монголын хөрснөө ирж элбэрэл хайраа амсуулна гэж найдахаас. Монгол улсыг Мөнх Хөх Тэнгэр ивээг!